{"id":6167,"date":"2012-02-28T12:03:12","date_gmt":"2012-02-28T12:03:12","guid":{"rendered":""},"modified":"2012-02-28T12:03:12","modified_gmt":"2012-02-28T12:03:12","slug":"buxheti-per-arsimin-1995-2011","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ndiqparate.al\/?p=6167","title":{"rendered":"Buxheti p\u00ebr Arsimin 1995-2011"},"content":{"rendered":"<div style=\"text-align: justify;\">\n<p>Financimi i arsimit b\u00ebn pjes\u00eb n\u00eb \u201cp\u00ebrgjegj\u00ebsit\u00eb e p\u00ebrbashk\u00ebta\u201d t\u00eb qeverisjes vendore dhe asaj q\u00ebndrore, p\u00ebr rrjedhoj\u00eb, edhe fondet p\u00ebr t\u00eb vijn\u00eb nga Buxheti Q\u00ebndor, Buxheti Lokal, por edhe nga t\u00eb ardhura jo buxhetore, si komuniteti i prind\u00ebrve apo tarifa p\u00ebr sh\u00ebrbime t\u00eb ndryshme. Megjithat\u00eb, burimi kryesor i financimit \u00ebsht\u00eb Qeveria Q\u00ebndrore. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye, fokusi n\u00eb artikull do t\u00eb bie mbi analiz\u00ebn e shpenzimeve t\u00eb Buxhetit t\u00eb Shtetit p\u00ebr arsimin. <\/p>\n<p>Kur flitet p\u00ebr Buxhetin p\u00ebr Arsimin n\u00ebnkuptohet, s\u00eb pari, financimi i kat\u00ebr programeve kryesore: arsimi baz\u00eb, i mes\u00ebm, universitar dhe prej 2005-s, fonde p\u00ebr shkenc\u00ebn. Dhe s\u00eb dyti, shpenzime p\u00ebr disa kategori: paga, kontributet p\u00ebrkat\u00ebse p\u00ebr sigurime, materiale m\u00ebsimore, etj, si dhe investime kapitale p\u00ebr t\u00eb gjitha institucionet arsimore dhe administrat\u00ebn.&nbsp; <\/p>\n<p>R\u00ebnd\u00ebsia q\u00eb ka arsimi n\u00eb zhvillimin e nj\u00eb vendi, b\u00ebn q\u00eb buxheti i p\u00ebrcaktuar p\u00ebr t\u00eb, rrall\u00eb her\u00eb t\u00eb kaloj pa debate. Ai \u00ebsht\u00eb prioritet n\u00eb hartimin e cdo strategjie, por pa mb\u00ebshtetje t\u00eb mjaftueshme me fonde, objektivat e vendosur \u00ebsht\u00eb shum\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb q\u00eb t\u00eb arrihen. <\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><img border=\"0\" alt=\"\" style=\"width: 573px; height: 303px;\" src=\"\/uploadserise\/foto\/grafikArsimiBuxheti.gif\" \/><br \/><sup>Burimi: Banka Bot\u00ebrore, Ministria e Financave, Banka e Shqip\u00ebris\u00eb<br \/>P\u00ebrpunimi dhe komentet: Open Data Albania<\/sup><\/p>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n<p>Sic mund t\u00eb shikohet, buxheti i alokuar p\u00ebr arsimin ka qen\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsisht n\u00eb rritje t\u00eb vazhdueshme. Aktualisht, ne shpenzojm\u00eb 5 her\u00eb m\u00eb shum\u00eb se sa n\u00eb vitin 1995, por vet\u00ebm 2.8% t\u00eb Prodhimit t\u00eb Brendsh\u00ebm Bruto (PBB) kundrejt 3.7% n\u00eb 1995-n. Kthes\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishm\u00eb p\u00ebr buxhetin e arsimit ka sh\u00ebnuar viti 2003, n\u00eb t\u00eb cilin ai ishte 25% m\u00eb i lart\u00eb se sa nj\u00eb vit m\u00eb par\u00eb si dhe viti 2007, ku bie n\u00eb sy duksh\u00ebm shk\u00ebputja q\u00eb ka p\u00ebsuar financimi edhe p\u00ebr vitet n\u00eb vazhdim. Megjithat\u00eb, rritja n\u00eb vler\u00eb absolute e buxhetit p\u00ebr arsimin nuk p\u00ebrb\u00ebn shum\u00eb interes n\u00ebse duam t\u00eb zbulojm\u00eb r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb q\u00eb i \u00ebsht\u00eb kushtuar atij nd\u00ebr vite. N\u00eb kushtet kur t\u00eb ardhurat buxhetore rriten, natyrsh\u00ebm q\u00eb edhe fondet p\u00ebr sektor\u00eb t\u00eb ndrysh\u00ebm, p\u00ebrfshir\u00eb k\u00ebtu edhe arsimin, rriten.<\/p>\n<p>P\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye, jan\u00eb analizuar edhe peshat q\u00eb z\u00eb buxheti i arsimit kundrejt Buxhetit total t\u00eb Shtetit dhe kundrejt PBB-s\u00eb. <\/p>\n<p style=\"font-weight: bold;\">Pesha e buxhetit p\u00ebr arsimin ndaj PBB-s\u00eb<\/p>\n<p>P\u00ebrqindja e shpenzimeve publike p\u00ebr arsimin mbi PBB-n\u00eb \u00ebsht\u00eb tregues i prioritetit q\u00eb i jep nj\u00eb vend arsimit n\u00eb raport me alokimin e gjith\u00eb burimeve q\u00eb ka n\u00eb dispozicion. Jo t\u00eb gjitha shpenzimet p\u00ebr arsimin realizohen n\u00ebp\u00ebrmjet nj\u00eb institucioni, psh parat\u00eb e shpenzuara p\u00ebr blerjen e teksteve, kostoja e jetes\u00ebs s\u00eb student\u00ebve, etj. Pra, nj\u00eb shoq\u00ebri nuk shpenzon vet\u00ebm parat\u00eb e buxhetit p\u00ebr arsim. Megjithat\u00eb, k\u00ebto z\u00ebra p\u00ebrjashtohen nga llogaritja e treguesit. N\u00eb t\u00eb jan\u00eb marr\u00eb n\u00eb shqyrtim vet\u00ebm fondet e alokuara nga Buxheti Q\u00ebndror. <\/p>\n<p>Pesha ndaj PBB-s\u00eb ka ardhur n\u00eb r\u00ebnie t\u00eb vazhdueshme nga 5% n\u00eb vitin 1991, n\u00eb 3.7% n\u00eb 1995-n,e&nbsp; deri n\u00eb 2.8% n\u00eb vitin 2002, nj\u00eb periudh\u00eb gjat\u00eb s\u00eb cil\u00ebs domosdoshm\u00ebria p\u00ebr fonde ishte shum\u00eb e lart\u00eb p\u00ebr t\u00eb mb\u00ebshtetur rritjen e cil\u00ebsis\u00eb dhe riorganizimin e sistemit arsimor. Deri n\u00eb vitin 2009, pesha ndaj PBB-s\u00eb ishte mesatarisht 3.2% dhe vet\u00ebm n\u00eb vitin 2010 ajo bie s\u00ebrisht n\u00ebn 3%, p\u00ebr tu ulur akoma m\u00eb shum\u00eb n\u00eb 2011-n n\u00eb 2.8%. Duhet theksuar se buxheti arsimit ndaj PBB-s\u00eb ka qen\u00eb vazhdimisht m\u00eb i ul\u00ebt se mesatarja e vendeve t\u00eb OECD-s\u00eb. K\u00ebshtu, n\u00eb vitin 2004, mesatarja e OECD-s\u00eb sh\u00ebnonte 4.5%, nd\u00ebrsa e Shqip\u00ebris\u00eb&nbsp; 3,4%. E nj\u00ebjta situat\u00eb edhe n\u00eb vitin 2007. Mesatarja e vendeve t\u00eb OECD-s\u00eb ishte 4.6%, nd\u00ebrsa e Shqip\u00ebris\u00eb 3,2%.<\/p>\n<p style=\"font-weight: bold;\">Pesha e buxhetit p\u00ebr arsimin n\u00eb Buxhetin e Shtetit<\/p>\n<p>P\u00ebrqindja e buxhetit p\u00ebr arsimin kundrejt totalit t\u00eb shpenzimeve t\u00eb Buxhetit t\u00eb Shtetit, flet p\u00ebr r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb q\u00eb i jep politika qeveris\u00ebse n\u00eb vetvete arsimit. Nga grafiku v\u00ebrehet se ka pasur shum\u00eb oshilacione n\u00eb k\u00ebto 16 vjet p\u00ebr \u201ccop\u00ebn e tort\u00ebs\u201d q\u00eb i \u00ebsht\u00eb dh\u00ebn\u00eb arsimit. Edhe ky tregues ka p\u00ebsuar r\u00ebnie n\u00eb periudh\u00ebn 1995-2001, si pasoj\u00eb e kriz\u00ebs fiskale n\u00eb vitet pas \u201990-s dhe kriz\u00ebs s\u00eb p\u00ebrgjithshme pas vitit 1997. Pas k\u00ebsaj periudhe, Qeveria mori masa p\u00ebr t\u00eb mbrojtur shpenzimet p\u00ebr arsimin nga luhatjet e t\u00eb ardhurave fiskale. Dhe n\u00eb fakt, q\u00eb prej vitit 2001 v\u00ebrehet nj\u00eb rritje e z\u00ebrit t\u00eb arsimit n\u00eb Buxhetin e Shtetit. Viti 2003 sh\u00ebnon rritjen m\u00eb t\u00eb lart\u00eb, duke shkuar nga 11.3% q\u00eb ishte n\u00eb 2002-shin, n\u00eb 15.5%. Nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb pas vitit 2007, v\u00ebrehet nj\u00eb stagnacion n\u00eb nivelin 15%.<\/p>\n<p>Nga shikimi i p\u00ebrgjithsh\u00ebm i grafikut, interesant \u00ebsht\u00eb q\u00ebndrimi q\u00eb \u00ebsht\u00eb vendosur t\u00eb mbahet ndaj buxhetit t\u00eb arsimit pas kriz\u00ebs bot\u00ebrore. Nd\u00ebrsa shum\u00eb shtete po i p\u00ebrgjigjen kriz\u00ebs n\u00ebp\u00ebrmjet investimit n\u00eb kapitalin human, si nj\u00eb mund\u00ebsi p\u00ebr daljen dhe leht\u00ebsimin e pasojave t\u00eb saj, buxheti i arsimit p\u00ebr vitin 2010 \u00ebsht\u00eb tkurrur me 3%, krahasuar me vitin 2009. Nd\u00ebrkoh\u00eb, edhe pse p\u00ebr vitin 2011 \u00ebsht\u00eb parashikuar nj\u00eb rritje e fondeve, duhet pritur ecuria e realizimit t\u00eb t\u00eb ardhurave n\u00eb 6 mujorin e par\u00eb&nbsp; p\u00ebr t\u00eb par\u00eb q\u00ebndrimin q\u00eb do mbahet kundrejt shpenzimeve t\u00eb secilit sektor, p\u00ebrfshi k\u00ebtu edhe arsimin e n\u00ebse ky i fundit do t\u00eb shoq\u00ebrohet m\u00eb ulje t\u00eb buxhetit.<\/p>\n<\/p><\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Financimi i arsimit b\u00ebn pjes\u00eb n\u00eb \u201cp\u00ebrgjegj\u00ebsit\u00eb e p\u00ebrbashk\u00ebta\u201d t\u00eb qeverisjes vendore dhe asaj q\u00ebndrore, p\u00ebr rrjedhoj\u00eb, edhe fondet p\u00ebr t\u00eb vijn\u00eb nga Buxheti Q\u00ebndor, Buxheti Lokal, por edhe nga t\u00eb ardhura jo buxhetore, si komuniteti i prind\u00ebrve apo tarifa p\u00ebr sh\u00ebrbime t\u00eb ndryshme. Megjithat\u00eb, burimi kryesor i financimit \u00ebsht\u00eb Qeveria Q\u00ebndrore. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye, fokusi n\u00eb artikull do t\u00eb bie mbi analiz\u00ebn e shpenzimeve&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"spay_email":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_is_tweetstorm":false},"categories":[39],"tags":[],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack-related-posts":[{"id":22920,"url":"https:\/\/ndiqparate.al\/?p=22920","url_meta":{"origin":6167,"position":0},"title":"Transferta p\u00ebr Grante Individuale dhe Buxhetet Familjare. Draft Buxheti i Shtetit 2025","date":"November 13, 2024","format":false,"excerpt":"Open Data po zbardh nivelin e Transfertave p\u00ebr Buxhetet Familjare dhe Individuale, t\u00eb planifikuar p\u00ebr tu alokuar nga Buxheti i Shtetit 2025. N\u00eb projektligjin e Buxhetit t\u00eb Shtetit p\u00ebr vitin 2025, ky z\u00eb p\u00ebrfshin fonde t\u00eb alokuara p\u00ebr mb\u00ebshtetje direkte t\u00eb individ\u00ebve dhe familjeve, kryesisht p\u00ebr q\u00ebllime t\u00eb mbrojtjes dhe\u2026","rel":"","context":"In &quot;Artikuj&quot;","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/ndiqparate.al\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/Transferta-2024-mije-Leke-and-Transferta-2025-mije-Leke.png?fit=600%2C317&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":22842,"url":"https:\/\/ndiqparate.al\/?p=22842","url_meta":{"origin":6167,"position":1},"title":"Investime Publike p\u00ebr Qeverisjen Vendore 2025, Projekte dhe Renditje sipas Bashkive","date":"November 14, 2024","format":false,"excerpt":"Open Data Albania n\u00eb k\u00ebt\u00eb artikull po zbardh Investimet Publike p\u00ebr Bashkit\u00eb. Investime t\u00eb cilat planifikohen t\u00eb mb\u00ebtshteten nga Buxheti Qendror p\u00ebr vitin 2025. T\u00eb dh\u00ebnat jan\u00eb marr\u00eb nga Projektligji \u201cP\u00ebr Buxhetin e Vitit 2025\u201d, tabela e Investimeve Publike 2025-2027 dhe p\u00ebrfshin vet\u00ebm projektet me zbatues bashkit\u00eb. Nj\u00eb list\u00eb t\u00eb\u2026","rel":"","context":"In &quot;Artikuj&quot;","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i2.wp.com\/ndiqparate.al\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/Data.Al_-Investime-Publike-Bashki-2025-kundrejt-Investimeve-Tota-Shpenzimeve-Buxhetore-dhe-PBB-se-ne-mije-Leke.png?fit=600%2C371&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":22821,"url":"https:\/\/ndiqparate.al\/?p=22821","url_meta":{"origin":6167,"position":2},"title":"Transferta e Pakusht\u00ebzuar p\u00ebr Bashkit\u00eb nga Buxheti i Shtetit p\u00ebr vitin 2025","date":"November 13, 2024","format":false,"excerpt":"Open Data Albania po zbardh vler\u00ebn e transfert\u00ebs s\u00eb pakusht\u00ebzuar nga Buxheti i Shtetit p\u00ebr nj\u00ebsit\u00eb e qeverisjes vendore p\u00ebr vitin 2025. Transferta e Pakusht\u00ebzuar (TP) \u00ebsht\u00eb nj\u00eb transfert\u00eb e dh\u00ebn\u00eb nga Buxheti i Shtetit p\u00ebr nj\u00ebsit\u00eb e qeverisjes vendore p\u00ebr financimin e ushtrimit t\u00eb funksioneve dhe kompetencave t\u00eb tyre\u2026","rel":"","context":"In &quot;Artikuj ODA&quot;","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i2.wp.com\/ndiqparate.al\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/Data.Al_-Rritja-e-Transfertes-se-Pakushtezuar-2025vs2024-sipas-Bashkive-ne-mije-Leke.png?fit=843%2C371&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":22807,"url":"https:\/\/ndiqparate.al\/?p=22807","url_meta":{"origin":6167,"position":3},"title":"Buxheti 2025 sipas Funksioneve dhe Programeve Qeveritare, Plani Fillestar Projektligj \u201cP\u00ebr Buxhetin e Vitit 2025\u201d","date":"November 15, 2024","format":false,"excerpt":"Open Data Albania po hulumton mbi shpenzimet qeveritare t\u00eb planifikuara p\u00ebr vitin 2025. Artikulli evidenton planifikimin e shpenzimeve buxhetore sipas funksioneve dhe kategorizimin sipas programeve t\u00eb Qeveris\u00eb. T\u00eb dh\u00ebnat jan\u00eb Planifikime sipas Projektligjit \u201cP\u00ebr Buxhetin e Vitit 2025\u201d, depozituar n\u00eb Kuvend m\u00eb 24 Tetor 2024, p\u00ebr shqyrtim dhe miratim n\u00eb\u2026","rel":"","context":"In &quot;Artikuj&quot;","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i1.wp.com\/ndiqparate.al\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/Screenshot-2024-11-13-105940.png?fit=890%2C682&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":22374,"url":"https:\/\/ndiqparate.al\/?p=22374","url_meta":{"origin":6167,"position":4},"title":"Buxheti p\u00ebr Ministrit\u00eb, Rishikuar me Akt Normativ Nr. 3 dat\u00eb 28.08.2024","date":"September 5, 2024","format":false,"excerpt":"Qeveria Shqiptare ndryshoi p\u00ebr her\u00eb t\u00eb dyt\u00eb Ligjin Nr. 97\/2023 \u201cP\u00ebr Buxhetin e Vitit 2024\u201d, n\u00eb 28 Gusht me Akt Normativ Nr. 3. Buxheti p\u00ebr Ministrit\u00eb u ri planifikua n\u00eb 367.3 miliard lek\u00eb (nga 359.6 miliard lek\u00eb n\u00eb AN 1\/2024), i cili p\u00ebrb\u00ebn 85.3% t\u00eb buxhetit total p\u00ebr Institucionet Buxhetore\u2026","rel":"","context":"In &quot;Artikuj ODA&quot;","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/ndiqparate.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Data.Al_-Ndryshimi-ne-Buxhetin-e-Ministrive-me-Akt-Normativ-Nr.-3_2024-mije-Leke.png?fit=745%2C348&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":22915,"url":"https:\/\/ndiqparate.al\/?p=22915","url_meta":{"origin":6167,"position":5},"title":"Ndryshime n\u00eb Shpenzimet e Planifikuara Buxhetore 2024, Akt Normativ Nr. 3 dat\u00eb 28.08.2024","date":"September 10, 2024","format":false,"excerpt":"Open Data Albania po analizon ndryshimet n\u00eb shpenzimet e planifikuara buxhetore p\u00ebr vitin 2024, me Akt Normativ Nr. 3 dat\u00eb 28.08.2024. Ky \u00ebsht\u00eb ndryshimi i dyt\u00eb i buxhetit t\u00eb planifikuar me Ligj Nr. 97\/2023. Ndryshimi i par\u00eb planifikimeve buxhetore u miratua n\u00eb shkurt me Akt Normativ Nr. 1\/2024 (shih artikullin\u2026","rel":"","context":"In &quot;Artikuj&quot;","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/ndiqparate.al\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/Data.Al_-Zerat-e-Shpenzimeve-Kapitale-Plan-Fillestar-vs-Ndryshime-me-Akt-Normativ-Nr.-1_2024-dhe-Nr.-3_2024.png?fit=600%2C371&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]}],"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/pcJP0S-1Bt","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ndiqparate.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6167"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ndiqparate.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ndiqparate.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ndiqparate.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ndiqparate.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6167"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ndiqparate.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6167\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ndiqparate.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6167"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ndiqparate.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6167"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ndiqparate.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6167"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}