{"id":6296,"date":"2012-03-24T12:59:36","date_gmt":"2012-03-24T12:59:36","guid":{"rendered":""},"modified":"2012-03-24T12:59:36","modified_gmt":"2012-03-24T12:59:36","slug":"cilesia-e-ajrit-indikatoret-per-no2-dhe-so2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ndiqparate.al\/?p=6296","title":{"rendered":"Cil\u00ebsia e ajrit \u2013 Indikator\u00ebt p\u00ebr NO2 dhe SO2"},"content":{"rendered":"<div style=\"text-align: justify;\">\n<p>Ndot\u00ebsit e ajrit mund t\u00eb jen\u00eb grimca pluhuri, kimikate apo materiale biologjike, t\u00eb cilat kan\u00eb efekte mbi organizmin e njeriut, mjedisin apo atmosfer\u00ebn. Disa nga grupet m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb indikator\u00ebve t\u00eb cil\u00ebsis\u00eb s\u00eb ajrit jan\u00eb:<\/p>\n<p style=\"font-style: italic;\">SO2, NOx dhe NH3 (amonjaku), t\u00eb cil\u00ebt shkaktojn\u00eb edhe shirat acide;<\/p>\n<p style=\"font-style: italic;\">CO2, CH4 (metani), NO2, t\u00eb cil\u00ebt lidhen me em\u00ebtimin e gazrave;<\/p>\n<p style=\"font-style: italic;\">PM10, LNP, q\u00eb tregojn\u00eb mas\u00ebn e grimcave t\u00eb ngurta n\u00eb aj\u00ebr.<\/p>\n<p>Secili prej k\u00ebtyre indikator\u00ebve, shkaktohet nga arsye t\u00eb ndryshme. Historikisht, ndot\u00ebsit kryesor\u00eb t\u00eb ajrit n\u00eb Shqip\u00ebri kan\u00eb qen\u00eb industrit\u00eb e kromit, bakrit, metalurgjiku celikut, cimentos dhe TEC-et,etj. Duke nisur q\u00eb nga vitet \u201990, nj\u00eb pjes\u00eb e madhe prej tyre u mbyll. N\u00eb vitet e fundit, ndotja ka ardhur kryesisht nga nxjerrja dhe p\u00ebrpunimi i naft\u00ebs, prodhimi i cimentos, djegia e pakontrolluar e plehrave si dhe rritja e transportit.<\/p>\n<p style=\"font-weight: bold;\">T\u00eb dh\u00ebnat mbi NO2 dhe SO2<\/p>\n<p>Dioksidi i Azotit (NO2) dhe Dioksidi i Squfurit (SO2) jan\u00eb pjes\u00eb p\u00ebrb\u00ebr\u00ebse e smogut dhe shkaktar\u00eb t\u00eb shirave acid\u00eb. Ata krijohen nga djegia e qymyrit, naft\u00ebs dhe derivat\u00ebve t\u00eb saj. Secili prej tyre dep\u00ebrton shum\u00eb leht\u00eb n\u00eb organizmin e njeriut dhe mund t\u00eb shkaktojn\u00eb s\u00ebmundje t\u00eb mushkrive, t\u00eb rrisin mund\u00ebsin\u00eb e marrjes s\u00eb viruseve si dhe irritime t\u00eb syve apo l\u00ebkur\u00ebs. N\u00eb nd\u00ebrveprim me diellin dhe ujin n\u00eb atmosfer\u00eb, k\u00ebto dy gazra shnd\u00ebrrohen n\u00eb acide, t\u00eb cilat bien n\u00eb tok\u00eb n\u00eb form\u00ebn e shiut acid apo bor\u00ebs. <\/p>\n<p>N\u00eb Shqip\u00ebri, normat e lejuara t\u00eb k\u00ebtyr\u00eb gazrave n\u00eb atmosfer\u00eb jan\u00eb p\u00ebrcaktuar me Vendimin e K\u00ebshillit t\u00eb Ministrave nr. 803, dat\u00eb 4.12.2003, \u201cP\u00ebr miratimin e normave t\u00eb cil\u00ebsis\u00eb s\u00eb ajrit\u201d. Ato jan\u00eb mesatarisht 60 \u00b5g\/m3 n\u00eb vit p\u00ebr secilin indikator, apo 50% m\u00eb t\u00eb larta se normat e p\u00ebrcaktuara nga Bashkimi Europian, i cili ka nj\u00eb mesatare prej 40 \u00b5g\/m3 . <\/p>\n<p><img border=\"0\" alt=\"\" src=\"\/uploadserise\/foto\/normatno2.gif\" \/><\/p>\n<p><sup>Burimi: Ministria e Mjedisit, Pyjeve dhe Administrimit t\u00eb Ujrave<br \/>P\u00ebrpunimi dhe komentet: ODA<\/sup><\/p>\n<p>Prezenca e NO2 n\u00eb zonat urbane vjen kryesisht si pasoj\u00eb e transportit dhe trafikut n\u00eb rritje. N\u00eb nj\u00eb shikim t\u00eb p\u00ebrgjithsh\u00ebm, mund t\u00eb thuhet se prezenca e ketyr\u00eb ndot\u00ebsve \u00ebsht\u00eb n\u00ebn normat e vendosura nga Shteti Shqiptar, por edhe n\u00ebn norm\u00ebn europiane. List\u00ebn e qyteteve m\u00eb t\u00eb ndotura me NO2 e kryeson Tirana dhe pas saj Durr\u00ebsi dhe Fieri.&nbsp; Nj\u00eb pamje m\u00eb e qart\u00eb vjen nga raporti mjedisor p\u00ebr vitin 2009 i Ministris\u00eb s\u00eb Mjedisit, sipas t\u00eb cilit zona e 21 Dhjetorit n\u00eb Tiran\u00eb \u00ebsht\u00eb mbi normat e lejuara nga BE me 12 \u00b5g\/m3 apo 30% m\u00eb shum\u00eb. <\/p>\n<p>Situata me SO2-shin \u00ebsht\u00eb gjithashtu brenda parametrave t\u00eb lejuar n\u00ebp\u00ebr qytete. Fieri vazhdon t\u00eb ket\u00eb nj\u00eb norm\u00eb t\u00eb lart\u00eb, por edhe Elbasani, pasoj\u00eb e industrive q\u00eb kan\u00eb funksionuar n\u00eb k\u00ebto zona. Prezenca e SO2-shit \u00ebsht\u00eb n\u00ebn mesataren e BE-s\u00eb, dhe n\u00eb k\u00ebt\u00eb ndihmon shum\u00eb prodhimi i energjis\u00eb elektrike nga burimet hidro. Nd\u00ebrtimi i TEC-ve me qymyr do t\u00eb sillte automatikisht nj\u00eb ndryshim t\u00eb parametrave. <\/p>\n<p>&nbsp;<img border=\"0\" alt=\"\" src=\"\/uploadserise\/foto\/normats02.gif\" \/><\/p>\n<p><sup>Burimi: Ministria e Mjedisit, Pyjeve dhe Administrimit t\u00eb Ujrave<br \/>P\u00ebrpunimi dhe komentet: ODA<\/sup><\/p>\n<p>N\u00eb nj\u00eb shikim t\u00eb shpejt\u00eb mund t\u00eb thuhet se situata nuk paraqitet shum\u00eb problematike. Por duhen n\u00ebnvizuar disa fakte: s\u00eb pari, Shqip\u00ebria \u00ebsht\u00eb n\u00eb k\u00ebto parametra pa qen\u00eb nj\u00eb vend i industrializuar. Madje, po t\u00eb merrej n\u00eb shqyrtim ky detaj mund t\u00eb thuhet se parametrat jan\u00eb relativisht t\u00eb lart\u00eb pasi shkaktohen nga shum\u00eb pak faktor\u00eb. Pra, kush ndot n\u00eb Shqip\u00ebri, ndot shum\u00eb. <\/p>\n<p>S\u00eb dyti, t\u00eb dh\u00ebnat mbi indikator\u00ebt jan\u00eb nj\u00eb mesatare e integruar p\u00ebr gjith\u00eb zonat e qytetit, duke p\u00ebrfshir\u00eb edhe rrethinat, t\u00eb cilat ndikojn\u00eb n\u00eb uljen e mesatares s\u00eb ndotjes. Qendrat e qyteteve, pikat me shum\u00eb trafik, kan\u00eb nj\u00eb prezenc\u00eb shum\u00eb m\u00eb t\u00eb lart\u00eb t\u00eb gazrave dhe smogut. P\u00ebr rrjedhoj\u00eb, nuk duhet synuar n\u00eb nj\u00eb mesatare t\u00eb p\u00ebrgjithshme brenda parametrave t\u00eb BE-s\u00eb, por p\u00ebr indikator\u00eb, n\u00eb secil\u00ebn zon\u00eb n\u00ebn limitin 40 \u00b5g\/m3. <\/p>\n<p>S\u00eb treti, MMPAU nuk duhet t\u00eb l\u00ebr\u00eb jasht\u00eb fokusi qytetet t\u00eb cilat po ndikohen jo pak nga fabrikat q\u00eb punojn\u00eb af\u00ebr tyre, si Kruja, psh. Matja e parametrave duhet b\u00ebr\u00eb edhe p\u00ebr k\u00ebto zona, n\u00eb t\u00eb cilat duhet t\u00eb jet\u00eb n\u00eb fuqi i nj\u00ebjti rregull, p\u00ebr respektim t\u00eb parametrave mjedisor. <\/p>\n<p><\/p>\n<p> \n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ndot\u00ebsit e ajrit mund t\u00eb jen\u00eb grimca pluhuri, kimikate apo materiale biologjike, t\u00eb cilat kan\u00eb efekte mbi organizmin e njeriut, mjedisin apo atmosfer\u00ebn. Disa nga grupet m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb indikator\u00ebve t\u00eb cil\u00ebsis\u00eb s\u00eb ajrit jan\u00eb: SO2, NOx dhe NH3 (amonjaku), t\u00eb cil\u00ebt shkaktojn\u00eb edhe shirat acide; CO2, CH4 (metani), NO2, t\u00eb cil\u00ebt lidhen me em\u00ebtimin e gazrave; PM10, LNP, q\u00eb tregojn\u00eb mas\u00ebn e grimcave&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"spay_email":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_is_tweetstorm":false},"categories":[39],"tags":[],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack-related-posts":[{"id":25359,"url":"https:\/\/ndiqparate.al\/?p=25359","url_meta":{"origin":6296,"position":0},"title":"NewsLetter: Prokurimi Publik n\u00eb Vitet Zgjedhore 2015-2025: Gjetje mbi Riskun, Konkurrenc\u00ebn dhe Eficienc\u00ebn Financiare","date":"January 20, 2026","format":false,"excerpt":"Organizata AIS \/ Open Data Albania ka hartuar Raportin e Monitorimit dhe Dokumentin e Evidencave \u201cProkurimi Publik n\u00eb Vitet Zgjedhore: Evidenc\u00eb Statistikore dhe Analiz\u00eb Risku 2015\u20132025\u201d. Studimi analizon sjelljen e prokurimit publik p\u00ebrgjat\u00eb nj\u00eb dekade dhe evidenton lidhjen midis proceseve zgjedhore dhe treguesve t\u00eb v\u00ebllimit, konkurrenc\u00ebs, integritetit dhe riskut n\u00eb\u2026","rel":"","context":"In &quot;ODA njoftime n\u00eb shtyp&quot;","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i2.wp.com\/ndiqparate.al\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/ChatGPT-Image-May-31-2026-10_30_35-AM.png?fit=1200%2C800&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":25330,"url":"https:\/\/ndiqparate.al\/?p=25330","url_meta":{"origin":6296,"position":1},"title":"Prokurimi Publik n\u00eb Vitet Zgjedhore: Evidenc\u00eb Statistikore dhe Analiz\u00eb Risku 2015 - 2025 _ Raport Monitorimi dhe Dokument Evidencash","date":"April 3, 2026","format":false,"excerpt":"Raporti i Monitorimit mbi Prokurimin Publik n\u00eb Vite Zgjedhore, Evidenc\u00eb Statistikore dhe Analiz\u00eb Risku 2015 - 2025 \u00ebsht\u00eb hartuar nga Organizata AIS, e njohur si Open Data Albania. Dokumenti synon t\u00eb evidentoj\u00eb t\u00eb gjitha faktet statistikore q\u00eb kan\u00eb t\u00eb b\u00ebjn\u00eb n\u00eb terma sasior\u00eb me Prokurimin Publik n\u00eb Republik\u00ebn e Shqip\u00ebris\u00eb.\u2026","rel":"","context":"In &quot;ODA njoftime n\u00eb shtyp&quot;","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i1.wp.com\/ndiqparate.al\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/ChatGPT-Image-May-31-2026-01_03_08-AM.png?fit=1200%2C800&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":25374,"url":"https:\/\/ndiqparate.al\/?p=25374","url_meta":{"origin":6296,"position":2},"title":"NewsLetter - Prokurimi Publik ne Vite Zgjedhore: Algoritmi i Vler\u00ebsimit t\u00eb Riskut n\u00eb Tenderim sipas Metodologjis\u00eb s\u00eb Open Procurement Albania. Evidenca p\u00ebr tendera t\u00eb 61 Nj\u00ebsive t\u00eb Qeverisjes Vendore (Bashki)","date":"January 10, 2026","format":false,"excerpt":"Prokurimi Publik ne Vite Zgjedhore - Metodologjia e analiz\u00ebs s\u00eb indikator\u00ebve t\u00eb riskut (\u201cRed Flags\u201d) n\u00eb Pushtetin Vendor N\u00eb Shqip\u00ebri, nj\u00eb nga mekanizmat e monitorimit t\u00eb riskut n\u00eb prokurimin publik \u00ebsht\u00eb platforma Open Procurement Albania (OPA), e zhvilluar nga organizata AIS \/ Open Data Albania. Platforma monitoron procedurat e prokurimit\u2026","rel":"","context":"In &quot;ODA njoftime n\u00eb shtyp&quot;","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i2.wp.com\/ndiqparate.al\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/ChatGPT-Image-May-31-2026-10_23_42-AM.png?fit=1200%2C800&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":23926,"url":"https:\/\/ndiqparate.al\/?p=23926","url_meta":{"origin":6296,"position":3},"title":"Pasuri Shtet\u00ebrore n\u00eb Pron\u00ebsi t\u00eb Bashkive t\u00eb Dh\u00ebna me Qira p\u00ebr periudh\u00ebn 2015 - 2024","date":"April 5, 2025","format":false,"excerpt":"Open Data Albania ka zbardhur Pasurit\u00eb Shtet\u00ebrore n\u00ebn administrim t\u00eb Nj\u00ebsive t\u00eb Qeverisjes Vendore t\u00eb dh\u00ebna me qira n\u00ebp\u00ebrmjet Ankandit Publik p\u00ebr periudh\u00ebn 2015 - 2024. N\u00eb artikull evidentohen Bashkit\u00eb q\u00eb kan\u00eb dh\u00ebn\u00eb sip\u00ebrfaqe toke me qira, lloji i aktivitetit t\u00eb ushtruar n\u00eb k\u00ebto pasuri dhe kompanit\u00eb qiramarr\u00ebse. T\u00eb dh\u00ebnat\u2026","rel":"","context":"In &quot;Artikuj&quot;","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/ndiqparate.al\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Data.Al_-Pasuri-Publike-Bashki-te-Dhene-me-Qira-sipas-Qellimit-te-Perdorimit-Vitit-ne-Hektare-2015-2024.png?fit=536%2C453&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":24492,"url":"https:\/\/ndiqparate.al\/?p=24492","url_meta":{"origin":6296,"position":4},"title":"Financimi i Koncesioneve dhe PPP me Kredi nga Sektori Bankar 2015-2025","date":"August 15, 2025","format":false,"excerpt":"Open Data Albania po hulumton n\u00eb lidhje me nivelin e kreditimit t\u00eb bizneseve Koncesionare dhe PPP nga Banka te Nivelit t\u00eb Dyt\u00eb ne vend. Ky hulumtim p\u00ebrfshin t\u00eb gjitha Bizneset qw zbatojn\u00eb Kontrata dhe Marr\u00ebveshje PPP Koncesion t\u00eb n\u00ebnshkruara q\u00eb nga 2015. P\u00ebr periudh\u00ebn 2015-2023, rezultojn\u00eb t\u00eb n\u00ebnshkruara 47 kontrata\u2026","rel":"","context":"In &quot;Artikuj ODA&quot;","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i1.wp.com\/ndiqparate.al\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Data.Al_-Financimi-me-kredi-nga-Sektori-Bankar-i-Koncesioneve-PPP-2015-2023-vlera-ne-Leke.png?fit=666%2C371&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":24847,"url":"https:\/\/ndiqparate.al\/?p=24847","url_meta":{"origin":6296,"position":5},"title":"PPP-t\u00eb: Nga ambicia p\u00ebr investime te realiteti i munges\u00ebs s\u00eb llogaridh\u00ebnies","date":"October 15, 2025","format":false,"excerpt":"N\u00eb vend q\u00eb t\u00eb sh\u00ebrbejn\u00eb si mjet p\u00ebr t\u00eb rritur efikasitetin e sh\u00ebrbimeve publike, shum\u00eb prej PPP-ve t\u00eb zbatuara gjat\u00eb dekad\u00ebs s\u00eb fundit jan\u00eb shoq\u00ebruar me dyshime t\u00eb thella dhe evidenca konkrete q\u00eb tregojn\u00eb devijimin e tyre nga standardet e qeverisjes s\u00eb mir\u00eb. PPP-t\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri kan\u00eb kaluar nga nj\u00eb\u2026","rel":"","context":"In &quot;ODA njoftime n\u00eb shtyp&quot;","img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i2.wp.com\/ndiqparate.al\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/images-1.jpeg?fit=576%2C348&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]}],"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/pcJP0S-1Dy","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ndiqparate.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6296"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ndiqparate.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ndiqparate.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ndiqparate.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ndiqparate.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6296"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ndiqparate.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6296\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ndiqparate.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6296"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ndiqparate.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6296"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ndiqparate.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6296"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}