Indikatorët e furnizimit me ujë të pijshëm

Uji ka një rol shumë të rëndësishëm në jetën e njeriut dhe sigurimi i tij është kthyer në një nga sfidat më të mëdha botërore. Ai nënkupton pastërti, energji, por mbi të gjitha, dicka të sigurt për të pirë. Sipas shifrave, është vlerësuar se rreth 2.6 miliardë njerëz në botë nuk kanë ujë higjienik dhe rreth 900 milionë të tjerë nuk konsumojnë ujë të sigurt. Sipas OBSH-së, 88% e sëmundjeve të diarresë shkaktohen nga konsumimi i këtij lloj uji. Gjithmonë uji ka qenë faktor vendimtar në zhvendosjen e popullsive nga një vend në një tjetër, sepse ai është kushti themelor për një jetë të sigurt e të shëndetshme.

Nga ky këndvështrim, Shqipëria mund të quhet një vend i bekuar. Për sasinë e burimeve që gëzojnë, qytetarët e Shqipërisë duhet të ishin të fundit që t’i mbanin sytë nga ora e të kontrollonin çezmën nëse kanë apo jo ujë. E megjithatë, ende një pjese të mirë të popullatës nuk i ofrohet shërbimi i ujit, ndërkohë që edhe më  fatlumët janë subjekt i ardhjes së ujit sipas orareve të caktuara.

Aktualisht, sektori i ujësjellës-kanalizimeve e realizon funksionin e tij nga ndërveprimi i Entit Rregullator të Ujësjellës Kanalizimeve (ERRU), Ministrisë së Punëve Publike, Transportit dhe Telekomunikacionit (MPPTT), Njësive përkatëse të Qeverisjes Vendore dhe shoqërive që realizojnë shërbimin e furnizimit me ujë dhe largimin e ujrave të ndotur. Deri në vitin 2010, në këtë sektor operonin 56 kompani, nga të cilat 43 janë të licencuara, 5 iu kishte mbaruar afati i licencimit dhe 8 nuk kishin aplikuar asnjëherë për licencim, edhe pse ky përbën detyrim ligjor.

^{Burimi: DPUK
Komentet dhe përpunimi: ODA}

Licensimi i operatorëve të sektorit të ujësjellës-kanalizimeve në përqindje paraqitet grafikisht:


^{Burimi: DPUK
Komentet dhe përpunimi: ODA}

Situata e furnizimit me ujë të pijshëm
Pavarësisht burimeve të shumta, sipas të dhënave të vitit 2010, 19.7% e popullsisë totale që jeton në zonën e juridiksionit ku operojnë shoqëritë e monitoruara nga DPUK, nuk shërbehen nga sistemet e furnizimit me ujë të pijshëm. Pjesa më e madhe e tyre jeton në fshat (67%) ndërsa qyteti prezantohet me një sistem më të përmirësuar.


^{Burimi: MPPTT
Komentet dhe përpunimi: ODA}

Nga popullsia totale që furnizohet me ujë, 78% e tyre jeton në qytet dhe vetëm 22% jetojnë në fshat. Nëse bëhet një krahasim në raportin furnizohet/nuk furnizohet me ujë për zonat rurale dhe urbane, do të vihej re se: 9.2% e popullsisë që jeton në zonat urbane dhe 43% e popullsisë që jeton në zonat rurale nuk furnizohet me ujë të pijshëm. Pra, fshati vazhdon të jetë ende i diskriminuar, shumë larg plotësimit të kushteve për sigurimin e ujit, e akoma më larg ujit 24 orë. Duhet theksuar se studimet e rendisin lehtësimin e sigurimit të ujit si një ndër indikatorët më të rëndëishëm për të vlerësuar kushtet e jetesës në një vend dhe për të shpjeguar arsyet e lëvizjes së popullsisë nga zonat rurale drejt zonave urbane.  

^{Burimi: MPPTT
Komentet dhe përpunimi: ODA}

Grafikisht, furnizimi i popullsisë urbane me ujë paraqitet :


^{Burimi: MPPTT
Komentet dhe përpunimi: ODA}

Grafikisht, furnizimi i popullsisë rurale me ujë paraqitet :


^{Burimi: MPPTT
Komentet dhe përpunimi: ODA}

Megjithatë, lidhur me pjesën e popullsisë që shfaqet pa shërbimin e ujit nuk duhet lënë pa permendur fakti se ajo mund ta sigurojë ujin nëpërmjet puseve individuale (gjë që nuk e lehtëson jetësën e tyre) ose mund ta përdori ujin në mënyrë të paligjshme nga sistemet e ujësjellësit të shoqërive që e ofrojnë këtë shërbim, por duke qënë se nuk janë të deklaruar, firmat i klasifikojnë si popullsi e pashërbyer.

Gjithsesi, një gjë është e sigurt, se plotësimi i objektivit që pas vitit 2015, 83% e zonave rurale të furnizohen me ujë, kur ende në vitin 2010, vetëm 43% e tyre e kanë këtë shërbim, do të jetë një sfidë shumë e madhe jo vetëm për qeverinë, por edhe për Buxhetin e Shtetit.